Bursa - Görükle Belediyesi - Resmi Web Sitesi

GÖRÜKLE TARİHİ

GÖRÜKLE’NİN BÖLGE VE İLÇE İÇİNDEKİ KONUMU
     Görükle, Bursa ili Nilüfer ilçesine bağlı, 23.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren Büyükşehir kanununa göre bir alt kademe belediyesi olarak bağlanmış, 11.10.2004 tarihli Büyükşehir Belediye meclis kararı ile Görükle’ye bağlı köy ve mahalleler belirlenmiştir. Görükle Bursa il merkezine 22 km uzaklıktadır.Doğusunda büyük bir kısmı Görükle sınırları içinde bulunan Uludağ Üniversitesi,Batısında Akçalar alt kademe Belediyesine mücavir alan olarak bağlı Çatalağıl, Karacaoba köy sınırları ile Nilüfer belediyesine mücavir alan olarak bağlı Badırga köyü sınırı , kuzeyinde Mudanya alt kademe Belediyesi ve Mudanya ilçe sınırı ,güneyinde Kayapa ,Hasanağa, Akçalar alt kademe Belediye sınırları bulunmaktadır.

GÖRÜKLE’NİN MAHALLELERİ VE GÖRÜKLE’YE BAĞLI KÖYLER
     11.10.2004 tarihli Büyükşehir Belediye meclis kararı ile Görükle’ye bağlı köy ve mahalleler belirlenmiştir. Bugünkü idari sınırları içindeki alan 4.578.6 hektar, nüfus 16 939 kişidir. Görükle sınırları içinde 7 mahalle ( Dumlupınar, Sakarya,Kurtuluş, Zafer, İrfaniye, Gökçe, Büyükbalıklı), 2 köy( Çaylı,Konaklı) yer almaktadır. Köyler mücavir alan statüsündedir.

TARİHÇE
     Nilüfer ilçesine bağlı Görükle beldesinin adı belde’nin eski adı olan ‘Koubouklia’ veya ‘Kouvoukleia’ dan (Kuvukliya) bozularak ‘Görükle’ye dönüştüğü sanılmaktadır. Bilge Umar ‘klea’ takısının eski Helen dilinden gelmesine karşın, “koubou” bölümünün bu dilde herhangi bir anlam taşımadığını belirtmektedir (1990’da beldeyi gezmeye gelen, 1922’de Yunanistan’a göçmüş Görükleli bir ailenin torunu olan Yorgo Kotsaridis, bu adın Rumcada “sığınak”, “mesire”, “yeşillik” anlamına geldiğini öne sürmüştü). Görükle’nin, esintili bir yer olması dolayısıyla Türkçe “körük” sözcüğünden “körükle” biçiminde türetildiği de öne sürülmektedir (Kâzım Alparslan, Uludağ dergisi sayı 74, Kasım-Aralık 1945).
     Osmanlı öncesinde Kitai’ye (Ürünlü) bağlı bir yerleşim yeri olduğu sanılmaktadır. Bizans kaynaklarında 1304’e doğru Türklerin saldırılarıyla karşılaştığına ve 1305’te Lopadion’da (Uluabat) bulunan Bizanslı komutan Makrenos’tan yardım isteminde bulunduklarına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Osmanlı döneminde belde Müslüman ve Hıristiyan nüfusun bir arada yaşadığı, ipekböceği üretimiyle ünlü bir merkezdi. 1920’den önce, her yılın 2 Mayıs günü büyük çınarın bulunduğu yerde Hagios Athanasios adına bahar şenliği düzenlenirdi. Bu şenlikte güreş karşılaşmaları ve çeşitli yarışmalar yapılırdı. Bir dönemde Görükle ayazmasının çamurundan tedavi amacıyla yararlanılmaktaydı.
      Kurtuluş Savaşı sonrasında Rum nüfus göç ederek Yunanistan’da Kavala yakınlarında “Nea Kouboukleia” (Yeni Görükle) adıyla bir yerleşim kurdular. Onların yerine, Lozan’dan sonra Selanik çevresinden gelen Türkler beldeye yerleştirildi.
      Görükle Cumhuriyetin ilanından sonra giderek gelişen bir yerleşim yeri olarak dikkat çekti. Cumhuriyet döneminden sonra Görükle muhtar ve ihtiyar heyeti marifetiyle yönetilirken 1957 yılında Belediye teşkilatı Kurulmuştur Önceleri 16 köyün bağlı olduğu bir bucak merkezi iken, bucak örgütlenmesinin kaldırılmasından sonra da, özellikle Uludağ Üniversitesi kampüsünün yakınlarında kurulması ile önemi daha da arttı; bir ticaret ve kültür kenti olarak gelişimini sürdürdü.1989’dan sonra gelen Bulgaristan göçmenleri için bir uydu kent oluşturuldu. Ayrıca Belediye’nin öncülüğünde “yaşanılabilir ve sürdürülebilir çevrede yeni bir yaşam biçimi” sloganıyla gerçekleştirilen toplu konut projesi Gör Kent’in yapım çalışmaları sürdürülmektedir(Bursa Ansiklobedisi). 11.10.2004 tarihli Büyükşehir Belediye meclis kararı ile Görükle’ye bağlı köy ve mahalleler belirlenmiştir. Bugünkü idari sınırları içindeki alan 4.578.6 hektar, nüfus 16 939 kişidir. Görükle sınırları içinde 7 mahalle ( Dumlupınar, Sakarya,Kurtuluş, Zafer, İrfaniye, Gökçe, Büyükbalıklı), 2 köy( Çaylı,Konaklı) yer almaktadır. Köyler mücavir alan statüsündedir. 01.01.2008 nüfus sayımına göre Görükle’nin nüfusu 22.638 (yeni katılan mahallerle birlikte)dir.

KÖY VE MAHALLELERİN TARİHÇESİ
KONAKLI
     Görükle belediyesine 11.10.2004 tarihinde mücavir köy olarak bağlanmıştır. Eski adı ‘Zırafta’dır. Bursa’nın batısında , Bursa –Karacabey karayolundan ayrılan yol üzerinde 4. kilometrede, şehir merkezine 25 kilometre ,Görükle’ye 12 kilometre uzaklıktadır. Alevi yurttaşların yoğun olduğu bir köydür.Kurtuluş savaşı sırasında çevresindeki Rum çoğunluklu köylerden oluşan çetelerin saldırılarına uğramış, can ve mal kaybı yaşamıştır. 17 Aralık 1920 gecesi gerçekleştirilen bir baskında gasp ve soygun yapılmış, yakılıp yıkılmıştır. 1325 H. (1907) Tarihli Hüdavendigar Salnamesi’nde 88 hane olarak kayıtlıdır. Bugünkü Nüfusu 1050(2000 nüfus sayımı).Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
İRFANİYE
     Bursa Görükle Belediyesine 11.10.2004 tarihinde mahalle olarak bağlanmıştır . Bursa’nın ve Görükle’nin batısında ,Bursa Karacabey yolunun 24. kilometresinde Görükle’ye 2 kilometre mesafededir. Eski adı ‘Dansara’dır. Osmanlı döneminde Kite(Kitai) kazasına bağlı bir vakıf köyü idi. Kurtuluş savaşı sonrasına değin Rum asıllı Osmanlı yurttaşlarının çoğunlukta olduğu köye,1925 yılında Selanik Langaza’ya bağlı Dündarlı köyünden 90,Drama’nın Hocalar köyünden 35,Rupçoz’dan 11,Dedeağaç’tan da 4 hane yerleştirilmiştir. Ayrıca kurtuluş savaşı sırasında Yunanlılar tarafından yakılan sülüklü köyünden 17 hane ile ,1937’de Bulgaristan’ın Şumnu ,Ruscuk,kızanlık ve Razgart çevresinden gelen 27 hane buraya yerleştirilmiştir.. 1325 H. (1907) Tarihli Hüdavendigar Salnamesi’nde 95 hane olarak kayıtlıdır Nüfusu 1154(2002 verileri ) * Şubat 2001 yılında yapılan referandumla İrfaniye’nin bir kısmı (Göçmen konutları bölgesi) Görükle belediyesine Zafer mahallesi olarak bağlanmıştır. Ekonomisi tarım ve hayvancılığa ve sanayi işçiliğine dayalı
ÇAYLI(Anahor)
     Görükle Belediyesine 11.10.2004 tarihinde mücavir köy olarak bağlanmıştır . Eski adı ‘Anahor’dur.Osmanlı döneminde Kite (Ürünlü) ilçesine bağlı ,Rumların çoğunlukta bir köydü. Bursa’nın ve Görükle’nin kuzey batısında Bursa merkeze 31 kilometre,Görükle’ye 15 kilometre mesafede Nilüfer çayı kıyısındadır.Kurtuluş savaşı sırasında ,bu köy Rumlarından bir grup,Dereköy Rumlarıyka birleşerek 17 Aralık 1920 gecesi Zırafta(Konaklı) köyüne baskın yapmışlardır. Savaştan sonra Rum nufus boşaldı ve yerine Yunanistan göçmenleri yerleştirildi.. 1325 H. (1907) Tarihli Hüdavendigar Salnamesi’nde 69 hane olarak kayıtlıdır Nüfusu 361(2000 Nüfus sayımı) Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı
BÜYÜKBALIKLI
     Bursa Görükle Belediyesine 11.10.2004 tarihinde mahalle olarak bağlanmıştır. Bursa’nın ve Görükle’nin batısında Bursa’ya yaklaşık 25 kilometre , Görükle’ye 10 Kilometre Bursa İzmir karayolu üzerinden ayrılan yolun 4. kilometresindedir. Eski adı Balıklı_kebir’dir . 1325 H. (1907) Tarihli Hüdavendigar Salnamesi’nde 47 hane olarak kayıtlıdır Nüfusu 512(2000 Nüfus sayımı ) Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı
GÖKÇE(Ermeye)
     Bursa Görükle Belediyesine11.10.2004 tarihinde mahalle olarak bağlanmıştır. Bursa’nın ve Görükle’nin kuzey batısında Bursa’ya yaklaşık … kilometre Görükle’ye 5 Kilometre Bursa _İzmir karayolu üzerinden ayrılan yolun 2. kilometresindedir. Eski adı Ermeniye’dir . XIX.Yüzyıl sonlarında Balkan göçmenleri yerleştirilmiştir. 1325 H. (1907) Tarihli Hüdavendigar Salnamesi’nde 30 hane olarak kayıtlıdır Nüfusu 438(2000 Nüfus sayımı ) Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalı

NÜFUSUN SOSYAL EKONOMİK YAPISI
     Beldenin ekonomisinde Hizmet sektörü ağırlıktadır(Ulaşım sektörü-taşımacılık-inşaat sektörü- ticaret )ağırlıktadır. Görükle’de yer alan üniversite öğrencilerine hizmet veren öğrenci evleri ve öğrencilere yönelik hizmetler Belde ekonomisi için önemlidir. Hizmet sektörü dışında tarımsal sektörü Görükle için önemlidir . Bölgede fiilen tarım yapılan ..........ha alan bulunmaktadır. Tarımsal olarak tahıl, tütün, ayçiçeği ,zeytin yetiştirilmekte meyvecilikte yapılmaktadır. 130 üyeli S.S. Tarımsal Kalkınma kooperatifi ,1780 üyeli S.S tarm kredi kooperatifi faaliyet göstermektedir.
     Görükle Merkez nüfusunun %43’ nü Selanik ve kavala göçmeni olan 1924’ de Görükle’ye gelerek yerleşenler oluşturmaktadır. Nüfusun %57’sinide ( Yaklaşık 9000 kişi) Bulgaristan’dan gelen ve devlet tarafından konut yapılarak yerleştirilen göçmenler oluşturmaktadır.
     Genelde sanayi sektöründe çalışan bu nüfusun .%90 lise mezunu olup %50’sinin çifte vatandaşlığı bulunmaktadır. Görükle’de yaşayan üniversite öğrencileri , Üniversite bitişiğinde bulunan Görükle’de ki öğrenciler Görükle nüfus sayısı içinde görünmemekle birlikte yaklaşık 10 .000 öğrencinin Görükle’de yaşadığı bilinmektedir.

GÖRÜKLE ESKİ KÖY YERLEŞİK ALANI
     Cumhuriyet öncesi Rumların yaşadığı köy alanında Rumlardan kalma …ev bulunmaktadır. Diğerleri yıkılarak yeni binalar yapılmıştır. Eski köy yerleşik dokusu içinde belediye binası yer almaktadır. Belediye binası……. Tarihinde yapılmıştır. Belediye binasının bulunduğu küçük meydanın aksında ticaret alanları gelişmiştir.

GÖRÜKLE’DE YENİ GELİŞEN KONUT ALANLARI
     1975 yılında kurulan 1985 yılında eğitime başlayan Üniversitenin bu bölgeye kurulmasından sonra yeni konut alanları oluşmaya başlamıştır. 1976 yılı Bursa nazım planında da Bursa’nın banliyösü olarak planan kentte 1987 planından sonra önemli gelişmeler olmuş 4-5 katlı konutlar yapılmaya başlamıştır. Bu binaların birçoğu öğrenci evleri olarak kullanılmaktadır.İzmir yolunun bitişiğinda üst gelir grubuna nitelikli konut sunmak düşüncesiyle 1995 yılında 100 ha lık bir Toplu konut planlaması yapılarak şuyulandırma çalışmaları yapılmış tır 4000 konutluk bu yerleşim bölgesinde 16 000 kişinin yaşaması beklenmektedir.

GÖÇMEN KONUTLARI
     Bursa ili Görükle kasabası ile Nilüfer ilçesine bağlı İrfaniye köyü sınırları içerisinde (Daha sonra bu alan zafer mahallesi olarak görükle merkeze bağlanmıştır) 9 000 nüfuslu Yaklaşık 87 hektarlık alanda plananlanan konut alanlarında Avrupa iskan fonundan sağlanan konut kredisiyle Devlet Bakankığı kontrolünde 150 blokta 5/er katlı toplam 3000 adet 68 m2 genişlikte göçmen konutu yapılarak 1994 yılında hak sahiplerine teslim edilmiştir.

EĞİTİM
     Uludağ Üniversitesi 1975 yılında Uludağ Üniversitesinin inşaatına başlanarak ,1985 yılında Uludağ Üniversitesi eğitime başlamıştır. Uludağ Üniversitesinde 44 000 öğrenci bulunmakta olup çalışanlarla birlikte 49 000 nüfus bulunmaktadır.

YEŞİL ALANLAR
     Görükle’ yerleşim alanları içinde düzenlenmiş ,park alanları bulunmaktadır. 75.Yıl parkı,Çınar parkı,Kocameşe parkı,Motormeşe parkı,Belediye parkı,80.yıl parkı,Ahmet Taner Kışlalı parkı,Hüseyin Çağıl parkı,Ali yazıcıoğlu parkı.